Open brief aan het (volgende) kabinet: Zet de JeugdGGZ niet op de wachtlijst!

Middels een open brief roepen de Jonge Socialisten Den Haag-Leiden het komende kabinet op om de problematisch lange wachtlijsten bij de JeugdGGZ zo snel mogelijk op te lossen.

ZET DE JEUGD GGZ NIET OP DE WACHTLIJST

Het is al langer code rood bij de jeugdGGZ waar lange wachtlijsten zijn ontstaan voor behandelingen. Jongeren met zware psychische en psychiatrische klachten moeten vaak weken wachten op een intakegesprek om vervolgens te horen te krijgen dat ze een te complex geval blijken waarna ze langer moeten wachten. Corona en de bijbehorende lockdowns hebben de wachtlijsten alleen maar langer gemaakt. De decentralisatie van de jeugdzorg heeft de wachtlijsten voor de specialistische geestelijke gezondheidszorg doen oplopen. Het is tijd dat Den Haag dit hoofdpijndossier grondig gaat aanpakken!

 

De decentralisatie van de jeugdzorg hield in dat niet de staat, maar de gemeente verantwoordelijk werd voor de jeugdzorg inclusief de jeugdGGZ. Destijds ingevoerd om het estafettemodel waar kind van behandelaar naar behandelaar werd doorgestuurd te beëindigen. Dit model was ook niet ideaal, omdat er veel gevallen waren waar onderliggende problemen zoals onder andere een onveilige thuissituatie onopgemerkt bleven. Dit leidde tot niet opgespoorde gevallen en escalaties die voorkomen konden worden als ze niet van behandelaar naar behandelaar werden verwezen. De decentralisatie werd een teamgerichte aanpak, waar de behandelaar meer mee kreeg van het leven van de patiënt. De gemeente zou het middelpunt in dit geheel zijn en de zorg inkopen bij verschillende aanbieders binnen de regio. Een mooi ideaal, maar tegelijkertijd werd er ook 15% bezuinigd omdat eerdere diagnosticering en andere inhoudelijke verbeteringen het allemaal goedkoper zouden maken.

 

De decentralisatie is nog steeds een punt van discussie, maar voor de wachtlijsten heeft het duidelijk zijn dienst niet bewezen. Concrete cijfers voor de wachtlijsten zijn lastig om te vinden, voornamelijk omdat de jeugdGGZ een deel van de jeugdzorg is en dat wat als geestelijke gezondheidszorg telt nogal een grijs gebied is. Wat wel duidelijk is, is dat bij zowel de reguliere als bij de specialistische jeugdGGZ lange wachtlijsten zijn ontstaan. Corona heeft er nog een flinke schep bovenop gedaan. Een wachtlijst op zichzelf is niet uitzonderlijk, omdat er altijd een tijd tussen een intake en behandeling zit, maar de maximale tijd van 3 maanden, dat door de overheid zelf wordt gesteld,  halen de meeste instellingen al lang niet meer. Deze wachttijd kan intussen zelfs oplopen tot 11 maanden of meer. Wanneer deze jongeren doorstromen naar de volwassen GGZ kan het zelfs zo zijn dat het meer dan een jaar duurt!  De overheid verzaakt haar eigen deadlines voor kwetsbare jongeren. Het is dus tijd dat de vastgestelde drie maanden weer een maximum wordt en niet langer een opluchting. Deze lange wachtlijsten hebben als gevolg dat mensen langer kampen met hun problemen en dat klachten kunnen escaleren waardoor mensen sneller bij de acute hulp terecht komen, die vervolgens overbelast raakt, dan bij de juiste psychiater. 

Tijdens deze wachttijd is er wel overbruggingszorg waar wijkteams in contact blijven met patiënten en met ze over hun problemen praten. Dit is zeker noodzakelijke en waardevolle hulp waar deze jeugd mee geholpen is, maar ook symptoombestrijding van de ontstane wachtlijst.

Daarbij is er ook een impliciete marktwerking ontstaan waar elke patiënt een behandeling en een vergoeding is waardoor er niet per se bij de behandeling wordt gekeken naar de kwaliteit en hoeveel een patiënt nodig heeft maar vooral wordt gekeken naar welke patiënt het traject het snelst doorloopt. Hierdoor wordt vooral geselecteerd op de kwaliteit van de patiënt in plaats van de kwaliteit van het traject.

 

Wat ook niet bijdraagt is het feit dat er een personeelstekort heerst in de kinder- en jeugdpsychiatrie. Deels te verklaren door een tekort aan aanwas van nieuwe psychiaters, maar ook door een toegenomen regeldruk die kinderpsychiaters de werklust ontneemt, in 2017 dacht nog 40% aan stoppen. Dat stoppen lijkt vooral een symptoom te zijn van de decentralisatie waardoor er meer verantwoording moest komen voor de zorguren die gemaakt worden en hoe dat opgedeeld is. Doordat iedere gemeente een andere administratie of productcode heeft zitten de psychiaters steeds meer achter de computer dan waar ze horen te zitten, voor de patiënt. De kostbare tijd die naar administratie gaat zorgt vervolgens voor meer kosten en minder patiënten. 

 

Geld erbij doen zal de tekorten in de specialistische gezondheidszorg niet dichten. Het personeelstekort nijpt en de kosten zijn de afgelopen vijf jaar al bijna verdubbeld van 3,7 naar 5,7 miljard per jaar. Wat we nu zien is dat er flink geld wordt bijgeschreven, vanuit het kabinet worden de tekorten van 1,7 miljoen deels gecompenseerd. Zo werden er op prinsjesdag nog 617 miljoen toegezegd bovenop de eerder toegezegde 300 miljoen. Stichtingen als Pluryn groep of Parlan die de nodige Geestelijke gezondheidszorg geven maken miljoenenverliezen, terwijl er het cynische voorbeeld is van een paardentherapie-aanbieder die een bedrijfswinst van een miljoen maakt. Er moet regie komen in welke zorgaanbieders welke marges mogen maken en als ze zo winstgevend zijn, waarom het dan niet goedkoper kan. 

 

Er zijn waarschijnlijk veel argumenten nog niet genoemd of is er toch nog wat op aan te merken. Toch is dit te dringend om te laten liggen.

De jeugd-GGZ moet van de wachtlijst! Hoe langer het blijft liggen des te langer er kinderen en jongeren zijn die moeten wachten op de psychische hulp die ze dringend nodig hebben. De overheid moet dit dossier aanpakken en het initiatief durven te nemen om met alle betrokken partijen dit probleem op te lossen!

 

Teken hieronder de petitie: “Zet de jeugdzorg niet op de wachtlijst”

https://petities.nl/petitions/zet-de-jeugd-ggz-niet-op-de-wachtlijst?locale=nl

Categorieën: Actie, Zorg

Jonge Socialisten in de PvdA